|
| Zdolności siłowe |
2 Sie 06 |
| languages |
|
virtualtrener |
 | Zdolności siłowe określają one możliwości organizmu w zakresie pokonywania oporu zewnętrznego lub oporu własnego ciała w warunkach statyki lub ruchach o małej prędkości a znacznej intensywności. |
Zasadniczymi elementami integrującymi ten typ
zdolności są: maksymalne, możliwe do rozwinięcia przez mięsień,
momenty sił, beztlenowe (fosfagenowe) podłoże energetyczne oraz wspomniane
wyżej typy ruchów (testy dynamometryczne - wysiłki izometryczne,
unoszenia, podciągania itp.). Z wyróżnianych do tej pory przez nauki kultury
fizycznej rodzajów siły mięśniowej (statyczna, dynamiczna, eksplozywna)
w ramach tej definicji mieści się tylko siła statyczna
(z naszych badań wynika, że wyodrębnia się ona jako niezależny czynnik),
zaś siła eksplozywna identyfikuje się w analizach wraz z testami zdolności
szybkościowych. Siła dynamiczna w zależności od zastosowanego testu albo
identyfikuje się w czynniku siły statycznej, albo wysycona jest wieloma
czynnikami). Głównymi predyspozycjami zdolności siłowych są:
- wielkość (przekrój) mięśni: jak wynika z badań, l cm2 przekroju mięśnia może rozwinąć siłę o wielkości 7-10 kG: wielkość ta jest nazywana siłą bezwzględną,
- liczba jednostek motorycznych mięśnia i stopień ich innerwacji (decydują o stopniu pobudzenia mięśnia),
- proporcja włókien mięśniowych ST i FT,
- proporcje dźwigni kostnych,
- sprawność mechanizmów enzymatycznych uwalniania energii z rozpadu fosfokreatyny (MMA niekwasomlekowa).
Oprócz - przedstawionego już - pojęcia siły bezwzględnej funkcjonują w powszechnym użyciu jeszcze dwa, uszczegółowiające zdolności siłowe i stanowiące sposób ich pomiaru:
Siła absolutna rozumiana jako wielkość siły rozwijanej przez mięśnie bez względu na ich rozmiary. Jest ona więc bardzo silnie związana z wielkością ciała osobnika, nic więc dziwnego, że we wszystkich analizach statystycznych identyfikuje się w czynniku wielkości ciała: stąd np. pomiar dynamometryczny siły chwytu ręki mierzy w znacznej części wielkość ręki, nie zaś rzeczywistą siłę skurczu mięśni. Niemniej, w wielu dyscyplinach sportu czy innych typach działalności ruchowej ma ona istotne znaczenie (np. rzuty, zapasy i podnoszenie ciężarów w najcięższych kategoriach itp.).
Siła względna wyrażana jako stosunek wielkości siły absolutnej (a raczej momentów sił) do masy ciała lub masy ciała szczupłego - LBM. Jest to miara znacznie bardziej obiektywna i trafna dla scharakteryzowania rzeczywistej siły mięśniowej - jest też znacznie ważniejsza w bardzo wielu typach aktywności ruchowej wymagających przemieszczania ciała w przestrzeni (np. gimnastyka, sporty limitowane kategoriami wagowymi, biegi, skoki itp.).
Dlatego też, jako zalecany sposób pomiaru zdolności siłowych,krakowscy
badacze rekomendują pomiar siły względnej: w warunkach laboratoryjnych
pomiary momentów sił największych zespołów mięśniowych (a następnie ich
zsumowanie i wyrażenie w jednostkach względnych), zaś w warunkach badań
populacyjnych pomiar dynamometryczny, któregoś z zespołów mięśni (możliwie
dużego) i również wyrażenie go w jednostkach względnych. Próbą zastępczą
(ale już mniej może być podciąganie (u kobiet zwis) na drążku.
| Autor: | virtualtrener |
| Źródło: | "Podstawy Antropomotoryki" Jan Szopa, Edward Mleczko, Stanisław Żak |
| Opracowanie: | virtualtrener © 2003-2008 |
| |