languages

virtualtrener

Budowa żołądka

Rysunek przedstawiający budowę żołądka

Położenie:
leży w jamie brzusznej,wewnątrzotrzewnowo,w piętrze gruczołowym,w lewym podżebrzu i częściowo w nabrzuszu właściwym.

Rzut:
stałe punkty rzutowania:
Th11 - wpust [cardia]
L1 - odźwienik [pylorus]
dno [fundus] wznosi się do V lewej PMŻ

Wlk.i wymiary:
wielkość jest zmienna,żołądek jest najwiekszy u osób jedzących dużo pokarmów roślinnych.Największą długość żołądka wynosi 25-30 cm,szerokość 12-14 cm, pojemność 1000-3000 ml.
Kształt żołądka zmienia się w zależności od jego wypełnienia,od pozycji ciała oraz od napięcia mięśniówki.Zmienność kształtu w zależności od stopnia napięcia mięśniówki:

• Ż.ortotoniczny
• Ż.hypertoniczny
• Ż.atoniczny (normotoniczny)
  ma kształt rogu u chorych i ma kształt haka. - cz.górna szersza niż starszych cz.odźwiernikowa,odźwiernik leży najniżej.

W pozycji poziomej na grzbiecie żołądek jest krótszy,położony bardziej poprzecznie.mniej zagięty,treść żołądka uwypukla dno dzięki czemu żołądek przybiera kształt rogu.
W położeniu na prawym boku żołądek przesuwa się na prawo,krzywizna większa przesuwa się do przodu.
W położeniu na lewym boku przesuwa się bardziej na stronę lewą i jest silniej zakrzywiony.

Zmiany w zależności od wieku:

• u niemowlęcia ma różną sylwetkę np.kształt rogu,retorty lub haka
• w wieku starszym jest hypotomiczny

Sąsiedztwo:

• przednia ściana żołądka sąsiaduje z: przeponą,lewym płatem wątroby i przednią ścianą brzucha - w.trójkącie Labbego
• tylna ściana sąsiaduje przez torbę sieciową z trzonem i ogonem trzustki,lewą nerką,lewym nadnerczem i śledziona
• wzdłuż krzywizny większej z okrężnicą poprzeczną i jej krezką,część górna z śledzioną

Budowa (w tym histologiczna) i czynność :
w żołądku wyróżniamy - wpust [cardia],dno [fundus],trzon (cialo) [corpus], część odźwiernikowa [pars pylorica] i odźwiernik [pylorus].
Trzon przechodząc w część odźwiernikową, tworzy zagięcie nazwane kolanem
żołądka [genu ventriculi].W miejscu kolana na krzywiźnie mniejszej występuje wcięcie
kątowe [incisura angularis]. Pomiędzy przełykiem a dnem żołądka wcięcie wpustowe
(incissura cardiaca).
W żołądku wyróżniamy ścianę przednią i tylną,które przechodzą w siebie wzdłuż
krzywizn:

• większej [curvatura maior]
• mniejszej [curvatura minor]

Budowa ściany (histologiczna):
w ścianie żołądka wyróżniamy warstwy:

• błona śluzowa
• błona podśluzowa
• błona mięśniowa
• otrzewna trzewna

Błona śluzowa tworzy liczne fałdy żołądkowe zbudowane z błony śluzowej i podśluzowej.Największe z nich biegną równolegle wzdłuż krzywizny mniejszej, ograniczając tzw.bruzdę ślinową [sulcus salivaris] lub drogę żołądkową. Oprócz fałdów błona śluzowa tworzy tzw.pólka żołądkowe o wlk.1-6 mm,zbudowane wyłącznie z błony śluzowej.Błona mięśniowa w żołądku jest trójwarstwowa: od wewnątrz warstwa skośna (niepełna głównie w okolicy wpustu i dna),okrężna i podłużna.Mięśniówka podłużna jest najsilniej rozbudowana na krzywiznach,
natomiast na ścianie przedniej i tylnej reprezentują ją tylko pojedyńcze włókna.Mięśniówka okrężna w obrębie odźwiernika wytwarza zgrubienie - m.zwieracz odźwiernika [m.sphincter pylori].

Czynność mięśniówki żołądka:

• Perystolika - napięcie mięśniówki powodujące że ściany żołądka obejmują treść żołądka utrzymując ją mimo siły ciężkości,ściany nie stykają się ze soba.
• Perystaltyka (ruchy robaczkowe) - pierścieniowate zwężenia rozpoczynające się w połowie długości trzonu i przesuwające pokarm do odźwiernika.Jednocześnie odbywają się 2-3 fale perystaltyczne w żołądku - większa ich ilość objawy chorobowe.Ciśnienie przy odźwierniku jest 7x większe niż w trzonie.Skurcz odźwiernika jest regulowany odruchem chemicznym błony śluzowej - odźwiernik jest zamknięty do czasu aż kwaśna treść żołądkową nie zostanie zneutralizowana w XII-icy.

Umocowanie - więzadło otrzewnowe żołądka :

• Otrzewna schodząc z krzywizny większej żołądka wytwarza sieć większą [omentum maius],której część rozpięta między krzywizną większą żołądka a taśmą sieciową okrężnicy poprzecznej nosi nazwę więzadła żołądkowo-okrężniczego [lig.gastrocolicum].Zawartość: patrz sieć większa
• Więzadło żołądkowo-śledzionowe [lig.gastrolienale] - odchodzi od górnej części krzywizny większej i biegnie do wnęki śledziony. Zawrtość: - nn.do ww.chł.trzustkowo-śledzionowych
• Więzadło żołądkowo-przeponowe [lig.gastrophrenicum] - przyczepia się do dna żołądka i do przepony.
• Więzadło wątrobowo-żołądkowe [lig.hepatogastricum] - patrz sieć mniejsza

Unaczynienie:

• Wzdłuż krzywizny mniejszej biegnie t.żołądkowa lewa od pnia trzewnego i t.żołądkowa prawa od t.wątrobowej właściwej.Tętnice te zespalają się pełnym światłem.
• Wzdłuż krzywizny większej w odległości 1.5-2 cm od niej biegnie t.żołądkowo-sieciowa lewa [a.gastrico-epiploica sin.] od t.śledzionowej i t.żołądkowo-sieciowa prawa od t.żołądkowo-dwunastniczej.Te tętnice równiez zespalają się pełnym światłem.
• Tt.żołądkowe krótkie [aa.gastricae breves] od t.śledzionowej,dochodzą w więzadle żołądkowo-przeponowym do dna żołądka.

Krew żylna odpływa :

• Z krzywizny większej:
  
  • ż.żołądkowo-sieciową lewą do ż.śledzionowej a ta do żyły wrotnej
  • ż.żołądkowo sieciową prawa do ż.krezkowej górnej a ta do ż.wrotnej
• Z krzywizny mniejszej:
  • ż.żołądkowa lewa i prawa czyli z.wieńcowa żołądka [v.coronaria ventriculi] do ż.wrotnej
• Z dna żołądka -żż.żołądkowe krótkie do ż.śledzionowej
• Z odźwiernika - ż.odźwiernikową do ż.wrotnej

Odpływ chłonki :
pod względem odpływu chłonki dzielimy żołądek na 4 obszary.

• ww.chłonne żołądkowe górne
• ww.chł.trzustkowo-śledzionowe
• ww.chł.żołądkowe dolne
• ww.chł.odźwiernikowe

Z tych węzłów chłonka odpływa do węzłów chłonnych trzewnych.

• Z obszaru I - krzywizna mniejsza,przyległa cz.przedniej i tylnej ściany trzonu chłonka płynie do ww.chł.żołądkowych lewych a z nich naczyniami zbiorczymi wzdłuż t.żołądkowej lewej do ww.chł.trzewnych.
• Z obszaru II - krzywizną większą,przylegla część ściany przedniej i tylnej trzonu - do ww.chł żołądkowych dolnych prawych a z nich naczyniami biegnącymi wzdłuż t.żołądkoweo-sieciowej prawej do ww.chł.trzewnych.
• Z obszaru III - dno żołądka - do ww.chł.trzustkowo-śledzionowych,a z nich naczyniami biegnącymi wzdłuż t.śledzionowej do ww.chł.trzewnych
• Z obszaru IV - część odźwiernikowa - chłonka płynie stąd do ww.chł. odźwiernikowych a z nich naczyniami wzdłuż t.żołądkowej prawej do ww.chł.trzewnych.

Unerwienie :
Włókna parasympatyczne dochodzące do żołądka pochodzą od nn.błędnych.Są to włókna przedzwojowe,których komórki macierzyste leżą obustronnie w jądrze skrzydła popielatego w rdzeniu przedłużonym.Włókna od n.błędnego lewego dochodzą do splotu żołądkowego przedniego,a włokna n.błędnego prawego do splotu żołądkowego tylnego.Splot żołądkowy przedni leży na krzywiźnie mniejszej żołądka a tylny na tylnej ścianie żołądka.
Włóknom parasympatycznym towarzyszą włókna viscerosensoryczne,których komórki macierzyste leżą w zwoju szyjnym i węzłowym nn.błędnych.
Ponadto do żołądka dochodzą wł.sympatyczne pozazwojowe,których komórki macierzyste leżą w zwojach trzewnych na terenie splotu trzewnego.Część tych włókien ma komórki macierzyste w zwojach lędźwiowych odcinków pni sympaycznych.Włókna sumpatyczne dochodzą do żołądka oplatając tętnice. Największy z nich - splot żołądkowy górny oplata t.żołądkową lewą. Włóknom sympatycznym towarzyszą włókna viscerosensoryczne,których komórki macierzyste leżą w zwojach międzykręgowych.
W ścianie żołądka leżą sploty śródścienne plexus myentericus Auerbachi te plexus submucosus Meissneri.Są to sploty uzwojone.W zwojach leżących na ich terenie stnapsę mają włókna parasympatyczne.

Funkcje

• Magazyn pokarmu
• Odkażanie pokarmu przy pomocy HCl (150 mM,1-0.5%)
• Trawienie dzięki enzymom produkowanym przez komórki główne - pepsyna i lipaza żołądkowa
• Resorpcja niektórych substancji np.H2O i alkohol
• Funkcja dokrewna
• Produkcja czynnika wewnętrznego Castle'a

lista artykułów

góra strony