virtualtrener ® - Biomachina / Anatomia / Układ trzewny / Budowa wątroby

dołącz	forum	e-sklep

language | pl

Anatomia

Układ kostny

Układ mięśniowy

Układ nerwowy

Układ trzewny

Fizjologia

Teksty

Próby wysiłkowe

Antropomotoryka

Predyspozycje i zdolności

Medycyna

Teksty

Profilaktyka

Badania

Morfologia

Budowa wątroby

2 Sie 06

languages

virtualtrener

Budowa wątroby

Rysunek przedstawiający budowę wątroby

Położenie:
leży w jamie brzusznej,wewnątrzotrzewnowo,w piętrze gruczolowym,w prawym podżebrzu,nabrzuszu właściwym i częściowo w podżebrzu lewym. Ma kształt trójkąta o zaokrąglonych brzegach,rozpoczyna się od X żebra w lini pachowej środkowej prawej,stąd biegnie pionowo ku górze do 7 prawej PMŻ, następnie odchyla się przyśrodkowo i dochodzi do miejsca połączenia części kostnej z chrzęstną IV prawego żebra - linia przymostkowa.Linie ciała pośrodkową przednią krzyżuje w miejscu połączenia trzonu mostka z wyrostkiem mieczykowatym,następnie wchodzi do 5 lewej PMŻ i biegnie w niej,nie przekraczając lini środkowo-obojczykowej lewej,następnie kieruje się ku dołowi i na prawo,wychodzi spod lewego łuku żebrowego w miejscu połączenia chrząstki żebra VIII z VII,linie pośrodkową ciała przednią krzyzuje ponownie w 1/3 górnej odległości między wyr.mieczykowatym a pępkiem i wchodzi pod prawy łuk żebrowy w miejscu połączenia chrząstki żebra IX z VIII - ponadto rzut dna pęcherzyka żółciowego.Biegnie następnie pod prawym łukiem żebrowym nie wystając spod niego i dochodzi do punktu wyjścia.

Wlk.i wymiary:
kształt skośnie ściętego jajka z zachowanym tępym końcem wypukłością zwróconego ku górze.Wymiary - wym prz.tylny 12-15 x pionowy 15-20 x poprz. 22-24 cm.Waga 1500-1700 g.

Sąsiedztwo płatów:
lewy plat - z żołądkiem,brzusznym odcinkiem przełyku,
płat czworoboczny - odźwiernik i opuszka XII-icy
prawy płat - z częścią zstępującą XII-icy,zgięciem wątrobowym okrężnicy,prawą nerką,prawym nadnerczem i pęcherzykiem żółciowym.
Powierzchnia przeponowa wątroby sąsiaduje z przeponą.

Budowa (w tym histologiczna):
wątroba jest zbudowana z 2 płatów - prawego i lewego.Dodatkowo wyróżnia się na powierzchni trzewnej płat czworoboczny i ogoniasty należące do płata prawego. Wątroba jest pokryta torebką Glissona otoczona otrzewną.W wątrobie wyróżniamy 2 powierzchnie - przeponową i trzewną łączące się ze sobą z przodu brzegiem dolnym.Z tyłu powierzchnia przeponowa przechodzi w trzewną nie wytwarzając ostrego brzegu,miejscem przejścia jest tylna część powierzchni przeponowej, zwane polem nagim [area nuda].Jest to miejsce nie pokryte otrzewną,zrośnięte z przepona.Na powierzchni przeponowej granicą między płatem prawym a lewym jest miejsce odejścia więzadła sierpowatego [lig.falciforme hepatis],a na powierzchni trzewnej rowek strzałkowy lewy.

Opis powierzchni trzewnej :
na powierzchni trzewnej widoczne są 2 rowki strzałkowe:prawy i lewy oraz łączące je wrota wątroby [porta hepatis].Pomiędzy rowkami strzałkowymi widoczne są: do przodu od wrót wątroby - płat czworoboczny [lobus quadratus] do tyłu od wrót wątroby - płat ogoniasty [lobus caudatus].Płaty te są wydzielone z płata prawego przez rowek strzałkowy.

Na płacie lewym wyróżniamy wycisk żołądkowy [impressio gastrica] i wycisk przełykowy [impressio esophagea].Po prawej stronie od wycisku żołądkowego wyróżniamy wyniosłość - guz sieciowy [tuber omentale].

Na płacie czworobocznym widoczny jest wycisk odźwiernikowy [impressio pylorica].

Na płacie ogoniastym w pobliżu wrót wątroby widoczna jest wyniosłość zwana wyrostkiem brodawkowatym [processus papillaris].Po jego prawej stronie leży druga,nieco większa wyniosłość - wyrostek ogoniasty [processus caudatus] - jest to miejsce łączące płat ogoniasty z pozostałą częścią płata prawego. Na płacie prawym widoczne są wyciski:

okrężniczy [impressio colica],XII-iczy [impressio duodenalis],nerkowy [impressio renalis] i nadnerczowy [impressio suprarenalis].
w rowku strzałkowym lewym wyróżniamy:
- Część przednia leżąca do przodu od wrót wątroby - szczelina więzadła obłego [fissura ligamenti teretis],zawiera więzadło obłe wątroby [lig.teres hepatis] - pozostałość po ż.pępkowej lewej.
- Część tylna leżąca do tyłu od wrót wątroby - szczelina więzadła żylnego [fissura ligamentum venosi],zawiera więzadło żylne Arancjusza [lig. venosum Arantii] - pozostałość po przewodzie żylnym Arancjusza.Więzadło to biegnie w przedłużeniu więzadła obłego wątroby - od lewej gałęzi ż.wrotnej do z.głównej dolnej.
w rowku strzałkowym prawym wyróżniamy:
- Część przednią leżącą do przodu od wrót wątroby - dół pęcherzyka żółciowego [fossa vesicae felleae],zawiera pęcherzyk żółciowy [vesica fellae]
- Część tylna leżąca do tyłu od wrót wątroby - rowek żyły głównej dolnej [sulcus venae cavae inferioris] - zawiera żyłę główna dolną.

Wrota wątroby [porta hepatis]:
leżą pomiędzy rowkami strzałkowymi,do przodu od płata ogoniastego,a do tyłu od płata czworobocznego.We wrotach po stronie prawej z połączenia przewodu wątrobowego prawego [ductus hepaticus dexter] i lewego [ductus hepaticus sinister] powstaje przewód wątrobowy wspólny [ductus hepaticus communis].Po jego lewej stronie tętnica wątrobowa właściwa [a.hepatica propria] dzieli się na gałąź prawą i lewą.Od gałęzi prawej odchodzi a.cystica.Do tyłu od tych tworów żyła wrotna [v.portae] dzieli się na gałąź prawą i lewą.Ponadto przez wrota wątroby przechodzą naczynia chłonne oraz włókna nerwowe autonomiczne splotu wątrobowego.

Budowa histologiczna:
jest otoczona łącznotkankową torebką Glissona.Tkanka łączna wnika od torebki w miąższ wątroby,dzieląc go na zraziki.Zraziki [lobuli hepatis] mają charakterystyczny kształt graniastosłupów o podstawie sześciokątnej,stąd określenie - zraziki heksagonalne.W narożach każdego zrazika biegną tzw.tetrady czyli 4 twory przebiegające razem.Tetrada jest utworzona przez: - t.międzyzrazikową [a.interlobularis] - z.międzyzrazikową [v.interlobularis] - przewodzik międzyzrazikowy [ductulus interlobularis] - naczynie chłonne W centrum zrazika biegnie żyła śródzrazikowa [v.interlobularis],do której odchodza naczynia zatokowe - sinusoidy,biegnące od obwodu zrazika.Pomiędzy 2 naczyniami zatokowymi leżą 2 rzędy komórek hepatocytów zwróconych do siebie biegunami żółciowymi a do naczyn zatokowych - biegunami naczyniowymi.Dzięki temu,że biegun żółciowy hepatocytu sąsiaduje z drugim pomiędzy błonami komórkowymi 2 sąsiadujących hepatocytów tworzy się kanalik żółciowy - utworzony przez sumę tych 2 rowków.

Umocowanie

Ciśnienie wewnątrzbrzuszne
Zrost pola nagiego z przeponą
Więzadło wieńcowe i więzadło sierpowate wątroby
Umocowanie żyły głównej dolnej w swoim rowku na powierzchni trzewnej wątroby
[lig.venae cavae inferioris]

Otrzewna wątroby:
wątroba jest pokryta otrzewną z wyjątkiem pola nagiego,rowków strzałkowych i wrót wątroby.Pole nagie jest to miejsce zrostu wątroby z przeponą.Otrzewna otaczająca pole nagie nosi nazwę więzadła wieńcowego wątroby [lig.coronarium hepatis].Wyróżniamy w nim blaszkę przednią i tylną (odpowiednio do przodu i do tyłu od area nuda).

Blaszka przednia schodzi z prawego płata na przeponę,tworząc więzadło wątrobowo-przeponowe [lig.hepatophrenicum].

Blaszka tylna schodzi z prawego płata na tylna ścianę brzucha,tworząc więzadło wątrobowo-nerkowe [lig.hepatorenale].

Obie blaszki na płacie lewym łączą się ze sobą,biegną razem,tworzą więzadło trójkątne lewe [lig.triangulare sinistrum],dochodzące do przepony.Na płacie prawym blaszki nie łączą się - dochodzą do siebie pod większym kątem - tworzą więzadło trójkątne prawe [lig.triangulare dextrum],dochodzące do przepony. Otrzewna schodząc z powierzchni przeponowej - na granicy płata prawego i lewego tworzy więzadło sierpowate wątroby [lig.falciforme hepatis],biegnące do przepony i przedniej ściany jamy brzusznej do wysokości pępka (w jego dolnym brzegu biegnie więzadło obłe wątroby).

Otrzewna schodząc z powierzchni trzewnej wątroby,tworzy sieć mniejszą [omentum minus],która przyczepia się do wrót wątroby i szczeliny więzadła żylnego.

Unaczynienie:

Unaczynienie czynnościowe - rozgałęzienia ż.wrotnej.
Unaczynienie odżywcze - ok.40 % krwi - rozgałęzienia t.wątrobowej wspólnej - powstaje z podziału t.wątrobowej wspólnej na t.wątrobową właściwą i t.żołądkowo-dwunastniczą.Biegnie w lig.hepato-duodenale,po lewej stronie w stosunku do przewodu żółciowego wspólnego,a do przodu od v.portae. Po dojściu do wrót wątroby dzieli się na gałąź prawą i lewą,które wchodzą do odpowiedniego płata wątroby.Od gałęzi prawej odchodzi t.pęcherzyka żółciowego.W płatach gałęzie dzielą się na gałęzie górne i dolne i dalej przednie i tylne,od których odchodzą tt.międzyzrazikowe,z których krew wpływa do naczyń zatokowych zrazika wątroby.

W tych naczyniach następuje wymieszanie krwi tętniczej unaczynienia odżywczego z krwią żylną unaczynienia czynnościowego.

Odpływ krwi żylnej z wątroby (wspólny dla obu typów unaczynienia) - krew odpływa z naczyń zatokowych do żyły śródzrazikowej [v.interlobularis]. Żyły te uchodzą do żył podzrazikowych [vv.sublobulares],które łączą się w 2-3 żył wątrobowych,które uchodzą do żyły głównej dolnej w trakcie jej przebiegu przez rowek żyły głównej dolnej na wątrobie.

Odpływ chłonki:
wyróżniamy 2 grupy naczyń chłonnych - głębokie i powierzchowne.Naczynia chłonne głębokie biegną:

Z rozgałęzieniami żyły wrotnej do ww.chł.wątrobowych we wrotach wątroby, stąd wzdłuż a.hepatica propria do ww.chł.trzewnych.
Z żż.wątrobowymi,następnie wzdłuż ż.głównej dolnej do ww.chł. sródpiersiowych
Z powierzchni trzewnej - do ww.chł.wątrobowych a z nich wzdłuż a.hepatica propria do ww.chł.trzewnych.
Z części środkowej powierzchni przeponowej naczynia biegną poprzez więzadło sierpowate wątroby,przechodzą przez trójkat mostkowo-zebrowy Larey'a w przeponie i uchodzą do ww.chł.zamostkowych.
Z bocznych części powierzchni przeponowej naczynia biegną w 2 kierunkach:
a.jedne przechodzą przez przeponę do ww.chł.śródpiersiowych
b.Inne biegną do ww.chł.lędzwiowych

Unerwienie:
pochodzi ze splotu wątrobowego - splot autonomiczny otaczający t.wątrobową właściwą.W tym splocie biegną włókna sympatyczne pozazwojowe ze splotu trzewnego i włókna parasympatyczne przedzwojowe od nerwów błędnych.Zwoj ten jest splotem uzwojonym - zawiera zwoje parasympatyczne.

Funkcja: