languages

Ela Kamola

Efekt jo-jo to wahnia masy ciała polegające na następującym po sobie chudnięciu i tyciu, pojawiające się prawie zawsze wtedy, gdy zrzucamy wagę zbyt szybko. Na początku odchudzania motywacja jest największa, chcemy w jak najkrótszym czasie pozbyć się jak największej ilości kilogramów. Stosujemy więc dietę 1000 kalorii, obniżając często podaż energii o połowę lub nawet więcej. Jest to oczywiście błąd. Organizm zawsze dąży do tego, żeby zachować równowagę procesów życiowych tzw. homeostazę, niezależnie od wpływu otoczenia, w tym przypadku ilości dostarczanej energii.

Jeśli na początku odchudzania zbyt drastycznie obniżymy ilość dostarczanych kalorii, tym szybciej, wracając do poprzedniej diety odzyskamy stracone kilogramy z nawiązką.

Dzieje się tak dlatego, ponieważ organizm uruchamia pewne procesy obronne wobec nienaturalnej dla niego sytuacji, dużego niedoboru energii, jest to tzw. adaptacja w warunkach niedożywienia kalorycznego. Po pierwsze, obniża się termogeneza, czyli ciepłotwórcze działanie pożywienia. Ustrój traci więc mniej energii związanej głównie z trawieniem, wchłanianiem i transportem składników odżywczych. Po drugie, obniża się natężenie przemiany materii, najprawdopodobniej na skutek ograniczenia aktywności współczulnego układu nerwowego. Po trzecie, wraz ze spadkiem masy ciała, zmniejsza się natężenie podstawowej przemiany materii. W efekcie tych zmian stajemy się słabsi, apatyczni mamy mniej energii. Po kilku dniach takich ograniczeń dietetycznych najczęściej powracamy do poprzednich przyzwyczajeń żywieniowych, a organizm już zadba o to, aby jak najszybciej uzupełnić stracone kilogramy. Jeśli taka restrykcyjna dieta opiera się na ograniczeniu w takim samym stopniu węglowodanów i białek co tłuszczu oraz nie zwiększa się aktywność fizyczna to najprawdopodobniej utracone kilogramy będą stanowić woda i tkanka mięśniowa obok tkanki tłuszczowej. Dlatego tak ważne jest aby wraz z dietą zwiększyć też aktywność fizyczną, która zapobiega utracie mięśni, zwiększa wydatek energetyczny organizmu, zapobiega obniżeniu podstawowej przemiany materii, zwiększa zdolność do mobilizacji i oksydacji tłuszczu, poprawia kondycję.

Aby zapobiec efektowi jo-jo należy rozsądnie zaplanować akcję odchudzania, włączając w to aktywność fizyczną. Najlepiej jest rozłożyć redukcję masy ciała na kilka etapów. Na początek redukcja o 5-10% (0,5 do 1 kg tygodniowo), następnie utrzymanie tego efektu, (jest to czas dla organizmu na przystosowanie się do nowej sytuacji), potem dalsza redukcja. I tak małymi kroczkami, aż do celu, wtedy mamy największą gwarancję, że efekt jojo nie wystąpi, a przez cały czas stosowania odpowiednio zbilansowanej diety wyrabiamy prawidłowe nawyki żywieniowe.

lista artykułów

góra strony