languages

Ela Kamola

Na temat czekolady napisano już wiele. Przypisuje się jej wiele pozytywnych cech i rozmaitych właściwości, łącznie z tym, że jest afrodyzjakiem. Co zatem sprawia, że poświęca się czekoladzie tyle uwagi? Z pewnością jest to niepowtarzalny smak, który pochodzi od głównego surowca użytego do produkcji czekolady czyli ziarna kakaowego.

Historia czekolady jest długa i burzliwa. Na początku jej smak nie był tak ceniony jak obecnie, bo też i technologia jej wytwarzanie różniła się znacznie od dzisiejszej.

Obecnie czekolady mogą być produkowane z masy czekoladowej naturalnej, mlecznej, śmietankowej lub białej, ewentualnie z nadzieniem. Głównymi składnikami wyrobów czekoladowych są: miazga kakaowa i tłuszcz kakaowy - produkty otrzymane z ziarna kakaowego oraz cukier. Produkcja czekolady jest bardzo skomplikowana i może się nieco różnić w zależności od firmy, w której powstaje.

Zawartość składników odżywczych w czekoladzie jest różna w zależności od tego co oprócz miazgi kakaowej i tłuszczu kakaowego wchodzi w skład czekolady. Nie bez znaczenia jest też zawartość procentowa masy kakaowej, w szczególności tłuszczu kakaowego. Tłuszcz kakaowy posiada unikalną właściwość rozpuszczania się tylko w określonej temperaturze, a mianowicie temperaturze ciała. W wielu przypadkach producent chcąc zaoszczędzić na drogim tłuszczu kakaowym zastępuje go częściowo tłuszczem mlecznym lub innym, w ten sposób obniżając jednak jakość czekolady. Inaczej sytuacja przedstawia się w przypadku czekolady mlecznej, gdzie dodatek mleka w proszku (często odtłuszczonego) jest celowy. Mleko dodaje się dla złagodzenia goryczki ziarna kakaowego i wzbogacenia czekolady w składniki charakterystyczne dla mleka.

O tym, że czekolada jest przysmakiem wyjątkowo kalorycznym wie chyba każdy amator czekolady. Wysoka kaloryczność wynika z dużej zawartości tłuszczu, który jest w największej części odpowiedzialny za smak czekolady. Oprócz tłuszczu czekolada zawiera również weglowodany i białko w ilości zależnej od rodzaju czekolady. Poza składnikami energetycznymi czekolada zawiera szereg innych substancji, które mają wieloraki wpływ na organizm, te ważniejsze to:

• magnez
niezbędny składnik mineralny, szczególnie dla układu nerwowego, poprawia sprawność intelektualną, uczestniczy w kurczliwości mięśni, metabolizmie lipidów, termoregulacji. Jest jednak pewien kłopot, wysoka zawartość tłuszczu ogranicza jego przyswajanie, ze względu na tworzenie się mydeł magnezowych. Ponadto obecność w ziarnie kakaowym kwasu szczawiowego, który wiąże magnez dodatkowo utrudnia biodostępność tego pierwiastka. Podobnie rzecz ma się w przypadku wapnia, którym wzbogaca się czekoladę przez dodatek mleka. Wapń tworzy z kwasem szczawiowym tzw. szczawiany wapnia, które nie są wchłaniane w organizmie.
• żelazo
niezbędne w produkcji czerwonych krwinek, jednak przyswajalność żelaza z czekolady jak i innych produktów pochodzenia roślinnego jest niewielka
• teobromina
alkaloid, lekko pobudza układ nerwowy, jest łagodnym środkiem moczopednym.
• fenyloetyloamina
należąca do grupy endorfin, jest substancją, która odpowiada za poprawę nastroju po spożyciu czekolady, substancja ta w pewnych sytuacjach jest syntetyzowana w mózgu, jednak do fenyloetyloaminy człowiek z czasem się przyzwyczaja, więc jeśli ktoś często jada czekoladę może nie odczuwać jej euforyzującego działania.
• flawonoidy
naturalne polifenole, hamują proces utleniania tzw. złego cholesterolu, związku, który uznawany jest za jeden z najważniejszych sprawców miażdżycy naczyń krwionośnych, zapobiegają agregacji płytek krwi, uczestniczą procesie skurczu mięśni.

W czekoladzie występuje też kofeina (trójmetyloksantyna), olejki eteryczne, tokoferole i wiele innych substancji, które nie mają większego znaczenia.

Nie każdy może jeść czekoladę, ponieważ może ona pogłębiać stany migreny, pogarszać samopoczucie kobiet cierpiących na zespół napięcia przedmiesiączkowego, może powodować zgagę, nasilać objawy refleksu żołądkowo – przełykowego i zespołu jelita wrażliwego, ponadto gorzka czekolada sprzyja zaparciom. Osoby z chorobami nerek i pęcherza moczowego również powinny zrezygnować z czekolady ze względu na zawartość w czekoladzie kwasu szczawiowego, który tworzy w organizmie sole mogące odkładać się w postaci kamieni nerkowych. Niektóre substancje zawarte w czekoladzie mogą powodować alergie, więc nie powinny jej spożywać kobiety karmiące przynajmniej przez pewien czas po porodzie.

Czekolada jest i zapewne pozostanie jedną z ulubionych słodkich przekąsek. Najbardziej wartościowym rodzajem czekolady jest czekolada gorzka, ale i ona nie pozostaje bez wad. Czekolady mleczne oraz te przygotowane specjalnie dla dzieci nie zaszkodzą jeśli będą spożywane z umiarem. Zdrowe osoby nie musza odmawiać sobie przyjemności z jedzenia czekolady pod warunkiem, że będą to rozsądne ilości np. 2-3 kostki czekolady czyli ok. 15 g daje przeciętnie 80 kcal. Czekolada jest bardzo skondensowanym źródłem energii, jeśli wzrasta zapotrzebowanie na energię, można częściowo pokryć to zapotrzebowanie właśnie czekoladą. Nikogo nie zachęcam do jedzenia czekolady, ale śledząc statystyki większość Polaków jada czekoladę dość często i to w sporych ilościach, jeśli natomiast mogłabym coś zasugerować, lepiej sięgnąć po czekoladę naprawdę dobrej jakości i o dużej zawartości masy kakaowej niż zapychać żołądek czymś co jest czekoladą tylko z nazwy.

lista artykułów

góra strony