|
| Pierwiastki podstawowe i pierwiastki śladowe - WAPŃ |
2 Sie 06 |
| languages |
 |
virtualtrener |
 | Wapń (Ca, łac. calcium) to metal z drugiej grupy głównej. Odkryty w 1808 roku przez H. Davy'ego.
Izotopy stabilne wapnia to 40Ca, 42Ca, 43Ca, 44Ca, 46Ca i 48Ca. |
Występowanie
Występuje na górnych warstwach Ziemi w ilości 3,54%. Główne minerały to kalcyt, aragonit, marmury, kreda, wapienie, gips, anhydryt, dolomit, fluoryt, apatyt oraz wiele krzemianów.
Związki
Najważniejsze związki wapnia to tlenek wapnia, nadtlenek wapnia, wodorotlenek wapnia oraz wiele soli jak np: węglan wapnia, azotan wapnia czy węglik wapnia. Czysty wapń został otrzymany w 1807 r. Wapń jest dość aktywnym metalem i w odpowiednich warunkach może zareagować z wodą ,ale nie tak gwałtownie jak metale alkaliczne.
Znaczenie biologiczne
Wapń wchodzi w skład kości oraz niektórych rodzajów ścian komórkowych.
Wapń całkowita zawartość w organizmie 1,4-1,66% masy ciała czyli ponad 1 kg z czego 99% występuje w postaci związanej w kościach (hydroksyapatyty), natomiast pozostała część występuje w postaci zjonizowanej w surowicy krwi. Wapń zjonizowany jest obecny w płynie śródkomórkowym oraz pozakomórkowym i pełni szereg ważnych funkcji:
- aktywator enzymatyczny
- second messenger - kinazy białkowe
- przewodzenie impulsów bioelektrycznych
- udział w krzepnięciu krwi
- udział w skurczu mięśni
- udział w reakcjach zapalenia, regeneracji i proliferacji
- udział w wydzielaniu hormonów
Poziom wapnia w surowicy krwi zależy od
- ilości wapnia w pożywieniu
- stopnia wchłaniania wapnia w przewodzie pokarmowym
- stopnia wydalania wapnia z moczem
Zalecane w Polsce dzienne spożycie wapnia wynosi:
- dla dzieci i młodzieży do 24 roku życia - 1200 mg
- dla ludzi powyżej 24. roku życia - 900 mg
Zmniejszenie stężenia wapnia w surowicy krwi nazywa się hipokalcemią. Skutkiem hipokalcemii jest nadmierna pobudliwość mięśni do skurczu (tężyczka - jawna lub utajona), zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia rytmu serca oraz niedociśnienie tętnicze.
Mechanizmy homeostatyczne starają się przywrócić prawidłowy poziom wapnia w surowicy krwi przesuwając go z puli rezerwowej, a jeśli to nie wystarcza lub magazyny ulegają wyczerpaniu - z kośćca.
Jedną z przyczyn osteoporozy może być niedobór wapnia.
Wapń jest także niezbędnym składnikiem komórek roślin. Jego niedobór powodować może suchą wierzchołkową zgniliznę owoców pomidora.
Kationy Ca2+ należą do IV grupy kationów.
| Autor: | virtualtrener |
| Źródło: | http://pl.wikipedia.org/ |
| Opracowanie: | virtualtrener © 2003-2008 |
| |
generated in 0.139 seconds
